BUURTBRÖK | MARIABERG

Op de Proosdijweg, in het hartje van deelbuurt Blauwdorp, in de wijk Mariaberg vind je Buurtbrök Mariaberg. Een ontmoetingsplek voor jong en oud. Buurtbrök Mariaberg is van maandag tot en met vrijdag geopend van 11:30 tot 15:30 uur. Op woensdag, zaterdag en zondag is de 'brök' gesloten. Je kunt er terecht voor een warme maaltijd tussen 12:30 en 13:30 uur. Bovendien wordt elke dinsdag en donderdag tussen 12 en 14 uur naar keuze een broodje gezond of broodje spek met ei geserveerd. Loop eens binnen voor een kop koffie, een warme maaltijd of doe mee aan één van de activiteiten die wekelijks worden georganiseerd voor en door buurtbewoners. Veer zien us in Mariaberg!

Met twee succesvolle producties op zak was verzelfstandiging van het buurttheater Mariaberg een logische stap: de leden gaan nu de 'regie' voeren, subsidieaanvragen worden nu zelf gedaan. Onafhankelijk. Op 16 maart 2015 werd de Vereniging BTM opgericht. Geen reguliere toneelclub, maar dé pionier op het gebied van persoonlijk documentair theater in Maastricht. Uit de wijk afkomstige acteurs en actrices brengen hun eigen, veelal dramatisch verlopen leven in. Hun ervaringen zijn de basis voor het script van een voorstelling – persoonlijke verhalen worden naar een theaterrol omgezet. Levenservaringen die normaal verborgen blijven worden zichtbaar gemaakt, roepen herkenning en erkenning op en zorgen voor verbintenis. Vrijwilligers maken het toneelbeeld zelf: bouwen decors, maken kostuums. Voor zowel de spelers als de bewoners van Mariaberg van onschatbare waarde voor de versterking van hun gevoel van eigenwaarde en hun zelfvertrouwen.

De eerste theatervoorstelling, getiteld 'Huh …. Romeinen?' verraste het publiek door een eigenzinnige uitwerking van universele thema's als geweld, verslaving, relatieproblemen, ouderdom en eenzaamheid. De op momenten bijna absurdistische maar logische samenvoeging van scenes die in rap tempo wordt geserveerd, spreekt het publiek direct aan. Niet alleen de buurtbewoners, maar ook een brede publieksgroep kent de voorstellingen een hoge waardering toe: de aandacht van professionals uit de welzijnssector en zorginstellingen, van justitie en politie, politici en ambtenaren alsook van andere theatermakers en kunstenaars is opgeroepen.

Welzijnswerkers van Trajekt waren in 2009 initiatiefnemers om in Mariaberg een buurttheater op te richten. Het met dit project blootgelegde onbegrip tussen jongeren en ouderen werd in de vorm van sketches als eenmalige voorstelling in het buurtcentrum getoond aan buurtbewoners. Begin 2014 werd de even succesvolle tweede productie getiteld 'Drei, twie, ein … veuls diech al get?' bekroond door de uitnodiging deel te nemen aan het driejaarlijkse International Community Arts Festival in Rotterdam.

Buurttheater Mariaberg start binnenkort met de voorbereidingen voor een derde productie, waarin armoede en sociale uitsluiting als thema centraal zal staan. Daarvoor is subsidie aangevraagd bij de gemeente: “iedereen speelt mee”. BTM gaat 50 interviews houden: met mogelijke spelers en vrijwilligers voor de productiegroep. Maar ook met andere betrokkenen uit Maastricht die zich bezig houden met bestrijding van armoede. Om vanuit een veelheid van ervaringen de thematiek aan te scherpen en later herkenbaar voor het voetlicht te brengen. Wilt u actief deelnemen? Bent u geïnteresseerd in de thematiek? Laat ons dat weten via de nieuwe website www.buurttheatermariaberg.nl. De stad hoort komende maanden nog van ons.

Lees ook > Vereniging Buurttheater Mariaberg (BTM) 2015/2016: stand van zaken en vooruitblik, 31 mei 2015.

Na jaren van noeste arbeid en grote successen is het Community Art project “Buurttheater Mariaberg” zelfstandig geworden. Op 16 maart 2015 werd de Vereniging BTM opgericht. Op 17 mei 2015 vond de eerste Algemene Leden Vergadering plaats. Spelers en leden van de productiegroep, allen buurtbewoners,  bepaalden daarin de koers van het BTM.

Het seizoen 2014/2015 stond in het teken van het productieproces dat leidde tot de opmerkelijke voorstelling La Gran Esperanza (met de Maastrichtse Operette Vereniging OCM), tot terugspeeltheater sessies en vele sociale activiteiten in de buurt en daarbuiten. De voorbereidingen voor een derde eigen productie en “BTM op Maat” zijn in gang gezet.

In deze notitie kijken we terug, vatten de stand van zaken samen en blikken vooruit.* Wat is BTM?

BTM is in Maastricht dé pionier op het gebied van persoonlijk documentair theater. Deze “Community Art” theatergroep onderscheidt zich door vrijwel uitsluitend voorstellingen te brengen die gemaakt worden op basis van verhalen van de deelnemers zelf, de leden van de Vereniging BTM. En dat zijn verhalen “uit het leven gegrepen”.

Zij stellen sociaal maatschappelijke thema’s en persoonlijke problematiek aan de orde. Daarmee bepalen zij de inhoud van de producties. Zowel het spel (de spelersgroep) als de vormgeving (productiegroep). Productieproces en de eindvoorstellingen worden geleid door een regiegroep, bestaande uit een professionele welzijnswerker, een professionele theatermaker/regisseur) en een team van jonge theatervormgevers. De organisatie rondom de voorstellingen ligt in handen van de leden van het buurttheater en overige buurtbewoners. Wanneer nodig en mogelijk vult een professionele dramatherapeut aan.

In 2009 nam opbouwwerker Roy Hulst het initiatief om een buurttheater in Mariaberg op te richten, oorspronkelijk als onderdeel van het zogenaamde “JOIN-project”. Jeugd- & jongerenwerkster Gina Mingels, zijn collega bij Stichting Trajekt, kreeg de leiding over de aspirant acteurs en actrices die zich al snel aanmeldden  Dit project, een gemeentelijk initiatief, stelde zich ten doel jong en oud samen te laten werken, o.a. om de leefbaarheid in de buurt te verbeteren. Na afloop van het succesvolle project in 2011 heeft het BTM de afgelopen jaren met succes deze taak doorontwikkeld. Kanszoekende jongeren en oudere bewoners uit de wijk nemen daarin zelf het voortouw, nu als formele vereniging.

* De werkwijze van BTM:

Samengevat komt een voorstelling als volgt tot stand:

De deelnemers uit de spelersgroep krijgen in de eerste periode elementaire acteertrainingen (spelimprovisaties) op een manier die aansluit bij hun eigen leefwereld èn hen uitdaagt om speltechnieken te leren begrijpen en inzetten om gewend te raken aan theatrale werkelijkheden.

Tegelijkertijd starten de welzijnswerker en theatermaker als regiegroep een onderzoeksproces en verzamelen zij materiaal. Zij bespreken mogelijke thema’s voor een voorstelling met de groep. Persoonlijke en vaak intieme groepsgesprekken die daaruit voortkomen worden verdiept in individuele interviews. Ook worden interviews met buurtbewoners en andere betrokkenen, (dus) niet-leden gehouden.

Alle interviews en gesprekken worden uitgeschreven en bewerkt tot theaterteksten. De regiegroep gaat daarna 'editen': de geschreven teksten worden bewerkt tot dialogen en monologen en uiteindelijk tot een theaterscript. De deelnemers hebben gedurende dit proces voortdurend inspraak in de totstandkoming van het uiteindelijke script. Dan pas wordt ook over de naam van de productie beslist.

Tijdens de 'schrijf- en edit' weken krijgen de deelnemers improvisatie opdrachten die moeten leiden tot groepsscènes die in de voorstelling worden gebruikt. Wanneer de tekst klaar is begint het repetitie proces.
Parallel aan deze fase brengen de spelers en de leden van de productiegroep ook ideeën in voor het concept van de theatervormgeving. Buurtbewoners worden ingeschakeld om onder leiding van professionele theatervormgevers het toneelbeeld te realiseren.  Dit is een uit artistiek oogpunt gelaagd proces. Het leidt automatisch tot decors die niet het geijkte dorpsplein e.d. voorstellen. Ook de kostuums onderscheiden zich door niet uitsluitend clichés te willen vormgeven.

Na afloop van een voorstelling:

Na afloop van een voorstelling worden de thematieken  die zijn verbeeld onder leiding van een van de professionals besproken met het publiek. Hun beleving van de voorstelling wordt met elkaar actief gedeeld.

Wanneer de speelperiode voorbij is, een enerverende periode, wordt verder ruimte gemaakt voor andere vormen van spel en improvisatie. Zo worden er bijvoorbeeld o.l.v. een dramatherapeut zogenaamde "Masterclasses" gegeven. De deelnemers worden naar aanleiding van deze workshops als acteurs ingezet voor sociaal maatschappelijke themabijeenkomsten in de buurt(en), en leveren het zogenaamde 'terugspeel theater'. De dramatherapeut monitort tevens de ontwikkelingen binnen de groep en van de individuele deelnemer gedurende deze periode.

Ook hier geldt weer dat een productie niet 'af' is na de laatste voorstelling, maar dat de thematiek verder gedeeld wordt met mede-wijkbewoners. Ook zij die de voorstelling niet bij konden wonen.

Werkwijze, producties en thematiek worden verder gepresenteerd aan een groter en ander publiek, bijvoorbeeld door het spelen van delen uit producties, een panelgesprek, interviews, workshops, lezingen. Een programma daarvoor wordt ontwikkeld in overleg met de opdrachtgever: buurten, bewonersgroepen, vrijwilligers, gemeentes, professionals, scholen, opleidingen: op buurt-, stedelijk, provinciaal en (inter)nationaal niveau. “BTM op Maat” vraagt om een verdere doorontwikkeling.

* Resultaten en effecten

Het sociale proces, het artistiek concept, het repetitieproces, de zorg voor de deelnemers en de vormgeving van een voorstelling zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Dankzij de samenwerking met geëngageerde professionals zijn deze van hoge kwaliteit.

Het proces:

Sociale inclusie wordt niet alleen gerealiseerd in het onderzoeks-en repetitieproces, maar ook door het ondernemen van gezamenlijke culturele en sociaal maatschappelijke activiteiten, door buurtwerk, training en deskundigheidsbevordering.

De voorstellingen:

Thema's zoals 'het zoeken van kansen', huiselijk geweld, onderdrukking, relatieproblemen, drankmisbruik, gevangenschap,  familie, gezamenlijkheid, school, ouderdom, eenzaamheid,  tradities en kindermisbruik, worden  in rap tempo, op wrange, absurd en soms gewaagde manier aan het publiek geserveerd.

Indringende en absurde theatervoorstellingen waren het resultaat:

  • 'Huh…Romeinen?' (2011-2012), de eerste eigen productie. Met extra voorstellingen;
  • 'Drei, twie ein…Veuls diech al gèt?' (2013-2014), de tweede eigen productie;
  • 'La Gran Esperanza!' (2015), een samenwerkingsproject met Opéra Comique Maastricht, het Conservatorium en Kumulus (5-sterren recensie in de Limburger);

Al deze voorstellingen oogsten een enorm succes. Maar, er was meer.

In 2013 verzorgde het professionele Amsterdamse theatergezelschap Zina een 'ontvangst' voorafgaand aan de voorstellingen, i.h.k.v. een bijzonder theaterproject "De Oversteek" http://www.zinaplatform.nl/over-zina/ . Spelers van BTM werkten mee aan dit Zina project, in “Danton’s Dood” door Toneelgroep Amsterdam, in regie van Johan Simons.

BTM nam in 2013/2014 actief deel aan het project "Vaktherapie in het Jongerenwerk" van Hogeschool Zuyd en Trajekt. Het onderzoek van Zuyd toonde aan dat de inzet van dramatherapeuten onder goede voorwaarden positieve effecten heeft op de groep, de individuele spelers en de buurt (www.kenvak.nl). De samenwerking met deze professionals uit de zorgsector wordt voortgezet onder de titel: "Crossovers in Community Arts".
In maart 2014 werd BTM met “Drei, twie, ein…Veuls diech al get?” geselecteerd om te spelen op het gerenommeerde International Community Arts Festival (ICAF) te Rotterdam.  De voorstelling werd door bezoekers en directie als een van de paradepaardjes van het festival beschouwd (www.icafrotterdam.com).

BTM verzorgde daarnaast een aantal workshops, leverde een bijdrage aan conferenties en een aantal spelers traden op in lokale films en video-producties, o.a. Oonder drök en Bianca in de buurt.

De producties  werden mogelijk gemaakt door de vrijwillige inzet van veel buurtbewoners, door samenwerking met en/of ondersteuning en/of met financiële bijdragen van Trajekt, de gemeente Maastricht,  Kumulus  (Centrum voor Kunsteducatie Maastricht, afdeling Kaleidoscoop/Kunstketel), KenVak Hogeschool Zuyd (dramatherapie), Opéra Comique Maastricht, Conservatorium Maastricht, Opera Zuid en het Buurtplatform Mariaberg.

De  effecten:

  • Het uitbreiden van persoonlijke, professionele en maatschappelijke netwerken van de deelnemers;
  • Het leren en accepteren van  “elkaar opvoeden”: jong en oud, sterk en zwak;
  • Tijdens het repetitieproces leren bespreekbaar maken van gevoelige thema's;
  • Het ontwikkelen van het vermogen tot samenwerken en van sociale vaardigheden;
  • Het maken van  montage voorstellingen waarin de speler een kans krijgt te laten zien wat hem/haar waarachtig beweegt, waardoor het publiek de kans krijgt zichzelf te herkennen in de thematiek en problematiek;
  • De deelnemers hebben legio acteervaardigheden ontwikkeld en succeservaringen op een voor hen nieuw terrein opgedaan en daarin zelfvertrouwen opgebouwd;
  • Talentontwikkeling van deelnemers op andere gebieden dan theater;
  • Deelnemers krijgen inzicht in de artistieke en logistieke ‘machinerie’ van het theater, een voor hen tot dan toe onbekende (en dus onbeminde!) wereld;
  • De voorstellingen zijn gemaakt voor een breed publiek, waarvan de harde kern  bestaat uit buurtgenoten. De buurt is daar trots op, de sociale cohesie is toegenomen;
  • De voorstelling wordt ‘in de markt gezet’ als een product  door en vóór de buurt, als een sterk Community Art of sociaal-artistiek project;
  • BTM blijkt niet alleen buurtbewoners maar ook een veel bredere publieksgroep aan te spreken  bestaande uit betrokken burgers, professionals uit o.a. het welzijnswerk, zorginstellingen, justitie en politie, politici en ambtenaren, geëngageerde  theatermakers en kunstenaars uit andere disciplines en onderzoekers uit het veld van cultuur en gedragswetenschappen
    -op een laagdrempelige manier geven voorstellingen, presentaties en  'terugspeeltheater sessies' de ruimte aan het publiek  voor gesprekken over taboe onderwerpen
  • BTM wordt zodoende ingezet als spelersgroep bij thema- en discussie- bijeenkomsten voor buurtbewoners en worden zij regelmatig uitgenodigd voor presentaties en interviews door media, verschillende instanties en opleidingen;
  • De intensieve samenwerking tussen welzijnswerker, theatermaker, leden, spelersgroep en de buurt is noodzakelijk gebleken om de sociale en artistieke kwaliteit van een groepsproces, het productieproces  en de voorstelling zelf op het hoogst haalbare niveau te brengen;
  • Ook de inzet van dramatherapeuten in de masterclass, na de voorstellingen en in het zogenaamde “terugspeeltheater” bleek van toegevoegde waarde, en verdiepte de vaardigheden en persoonlijke groei van de spelersgroep. Deelnemers en buurt profiteren hier van, zo blijkt ook uit onderzoek van de Hogeschool Zuyd;
  • De werkwijze  van dit Community Art project levert een belangrijke bijdrage aan methodiekontwikkeling voor professionals en (nieuwe) amateurs uit de wereld van welzijnswerk, zorg en kunsten in deze regio, maar ook op (inter)nationaal niveau;
  • 6 jaar samenwerken (de harde kern) in een buurtbewonersgroep onder (be)geleiding van professionals leidde uiteindelijk tot een formele verzelfstandiging door de oprichting van een vereniging. De “regie” van het BTM ligt nu in eigen handen van de burgers/buurtbewoners, jong en oud.

*Vooruitblik 2015-2016

  • Het BTM wil in de komende jaren nauwer gaan samenwerken met het buurtplatform en overige buurtinitiatieven om bij te dragen aan een integrale aanpak van problemen in de wijk;
  • Het BTM wil ook publiek en deelnemers gaan bereiken uit economisch sterkere wijken dan Mariaberg/Blauwdorp zelf, 'aan de andere kant van de Tongerseweg'. De kern van het BTM blijft geworteld in de wijk zelf, maar er wordt tegelijk ingezet op 'sterk-zwak-koppelingen';
  • Het BTM wil meer dan voorheen burgers van verschillende etnische achtergronden bij elkaar brengen. Het is de uitdrukkelijke  intentie om ook ‘nieuwe Nederlanders’ op te nemen in de Vereniging BTM. De jongeren uit de vereniging nemen daartoe zelf initiatief;
  • Nog meer dan voorheen gaan de leden van de vereniging zich inzetten om eigen middelen voor de vereniging te verwerven. Dat mes snijdt aan twee kanten: het brengt geld in het laatje, maar bezorgt de vereniging ook een goede naam: het is een 'sociale en culturele onderneming';
  • Zo spoedig mogelijk wordt gestart met de werving van nieuwe leden. Zo veel mogelijk mensen doen mee. Hiervoor wordt een subsidieaanvrage ingediend bij de gemeente (Tweede Tender Vrijwilligerssubsidiering);
  • Tegelijkertijd wordt in deze fase onderzoek gedaan naar het brede thema van de nieuwe, derde productie van BTM: armoede, leven met weinig geld, overleven, een stem geven aan ervaringen, uitsluiting, sterk-zwak koppelen, weerbaarheid;
  • Dit gebeurt door het houden van interviews met potentiële leden: mogelijke spelers, vrijwilligers voor de productiegroep, andere betrokkenen bij de thematiek en hun achterbannen;
  • De start van de derde productie vindt plaats in het najaar van 2015. Voorwaarde daarvoor is dat BTM voldoende middelen heeft. Het bestuur bereidt daarvoor projectplannen, begrotingen en subsidieaanvragen voor. De bestaande methodiek geldt daarvoor als leidraad, maar er zullen ook nieuwe wegen worden bewandeld;
  • Om antwoord te geven op vragen over de methodiek, over de thematieken, over productieproces en de voorstellingen wordt een nieuw project “BTM op Maat” gestart. Ook daarvoor geldt dat er voldoende middelen beschikbaar moeten zijn. Dus dat betekent ook dat hiervoor een plan wordt uitgeschreven en subsidieverzoeken worden ingediend. De bedoeling is dat 'BTM op Maat'  zichzelf gaat terugverdienen en daarmee een eigen bron van inkomsten voor de vereniging wordt.

Maastricht, 31 mei 2015

Namens het bestuur: Tamara Jongerden, Henk Geelen

NIEUWSARCHIEF | MARIABERG

Dit artikel al gelezen? 'Achterstandswijken' terug in Nederland? In ons nieuwsarchief vind je meer artikelen over de wijk Mariaberg in Maastricht die de moeite waard zijn.

WONINGRUIL | MAASTRICHT

Staat jouw woning er niet tussen? Meer woningen te ruil in Mariaberg en Maastricht vind je hier.

AFVALKALENDER 2020 | MARIABERG

Augustus 01.08 Oud papier inzameling/Waste paper collection | 05.08 Groenafval inzameling/Organic waste collection | 12.08 Groenafval inzameling/Organic waste collection | 13.08 Restzak inzameling/Residual waste collection19.08 Groenafval inzameling/Organic waste collection | 26.08 Groenafval inzameling/Organic waste collection | 27.08 Restzak inzameling/Residual waste collection | September 02.09 Groenafval inzameling/Organic waste collection05.09 Oud papier inzameling/Waste paper collection | 09.09 Groenafval inzameling/Organic waste collection | 10.09 Restzak inzameling/Residual waste collection | 16.09 Groenafval inzameling/Organic waste collection | 23.09 Groenafval inzameling/Organic waste collection | 24.09 Restzak inzameling/Residual waste collection | 30.09 Groenafval inzameling/Organic waste collection | Oktober 03.10 Oud papier inzameling/Waste paper collection | 07.10 Groenafval inzameling/Organic waste collection | 08.10 Restzak inzameling/Residual waste collection | 14.10 Groenafval inzameling/Organic waste collection | 21.10 Groenafval inzameling/Organic waste collection | 22.10 Restzak inzameling/Residual waste collection | 28.10 Groenafval inzameling/Organic waste collection | November 04.11 Groenafval inzameling/Organic waste collection | 05.11 Restzak inzameling/Residual waste collection07.11 Oud papier inzameling/Waste paper collection11.11 Groenafval inzameling/Organic waste collection18.11 Groenafval inzameling/Organic waste collection | 19.11 Restzak inzameling/Residual waste collection | 25.11 Groenafval inzameling/Organic waste collection | December 02.12 Groenafval inzameling/Organic waste collection | 03.12 Restzak inzameling/Residual waste collection05.12 Oud papier inzameling/Waste paper collection09.12 Groenafval inzameling/Organic waste collection | 16.12 Groenafval inzameling/Organic waste collection | 17.12 Restzak inzameling/Residual waste collection | 23.12 Groenafval inzameling/Organic waste collection | 30.12 Groenafval inzameling/Organic waste collection | 31.12 Restzak inzameling/Residual waste collection | Fouten en wijzigingen voorbehouden.

Ga naar boven
JSN Boot template designed by JoomlaShine.com